ABD ve Çin, hafta sonu İsviçre’de gerçekleşen müzakereler sonucunda karşılıklı uyguladıkları gümrük tarifelerinde 90 gün süreyle indirime gitme kararı aldı. Anlaşmanın duyurulması, küresel piyasalarda pozitif bir hava estirirken, özellikle teknoloji hisselerinde sert yükselişler görüldü.
Pazartesi günü işlem gören S&P 500 endeksi %3’e yakın yükselerek nisan ayından bu yana en iyi performansını sergilerken, teknoloji ağırlıklı Nasdaq endeksi ise %4 artışla öne çıktı. Apple, Tesla, Amazon ve Meta gibi dev şirketlerin hisseleri çift hanelere yaklaşan oranlarda prim yaptı.
Tarifelerde 90 Günlük Geçici Ateşkes
Ortak açıklamaya göre, ABD, Çin’den ithal edilen ürünlerde uygulanan %145’lik gümrük vergisini %30’a indirirken, Pekin yönetimi de ABD mallarına uyguladığı %125’lik vergiyi %10 seviyesine çekti. Bu geçici indirimlerin 90 gün süresince geçerli olacağı belirtildi.
Bu gelişme, Başkan Donald Trump’ın ticaret politikalarının finansal piyasalar üzerindeki etkisinin bir kez daha altını çizerken, yatırımcılar ise geçmişte yaşanan ani politika değişimleri nedeniyle temkinli duruşlarını koruyor.
Piyasalarda Geniş Çaplı Tepki
Anlaşmanın ardından yalnızca ABD değil, dünya genelindeki borsalar da olumlu tepki verdi. Hong Kong Hang Seng endeksi %3 yükselirken, Avrupa’nın genelini kapsayan Stoxx 600 endeksi %1 değer kazandı. Küresel ekonomik aktivitenin önemli göstergelerinden biri olan petrol fiyatları ise %3’ün üzerinde artış gösterdi.
ABD dolarının değer kazanması ve hazine tahvili getirilerinin yükselmesi, yatırımcı güvenindeki artışa işaret ederken, volatilite endeksi VIX ve altın fiyatlarında düşüş kaydedildi.
Teknoloji Devleri Güçlü Döndü
Anlaşmanın sağladığı iyimserlikle birlikte haftalardır satış baskısı altında olan teknoloji devlerinin hisseleri sert yükseldi. TSİ 21.00 itibariyle Amazon %8, Meta %7.6, Tesla %7, Apple %6.2, Nvidia %5.3, Alphabet %3.4 ve Microsoft %1.9 oranında prim yaptı.
Uzmanlar, ABD-Çin ilişkilerinde atılan bu adımın ticaret savaşlarında önemli bir eşiğin geçildiğine işaret ettiğini belirtiyor. Nomura Araştırma Enstitüsü Başekonomisti Takahide Kiuchi’ye göre, Trump yönetimi iç ekonomik kaygılar nedeniyle tarifeleri tekrar %100 seviyelerine çıkarmaktan kaçınacaktır.
“Sınırlı Bir Soluklanma”
Deutsche Bank Döviz Araştırmaları Küresel Başkanı George Saravelos, yaşanan bu “gerilimi azaltma” adımının, ABD’nin tarifeler konusunda izleyeceği sınırların daha net anlaşılması açısından kritik olduğunu ifade etti. Yine de analistler, son anlaşmanın yalnızca geçici bir rahatlama sağladığı, belirsizliklerin tamamen ortadan kalkmadığı konusunda hemfikir.
Ticaret Savaşlarının Ekonomik Etkisi Sürebilir
Dünya Ticaret Örgütü’nün tahminlerine göre, büyük ekonomiler arasında süregelen kutuplaşma, uzun vadede küresel gayri safi yurtiçi hasılanın %7 oranında azalmasına neden olabilir. Uluslararası Para Fonu da (IMF), geçtiğimiz ay yayımladığı raporda, ABD’nin uyguladığı tarifeler nedeniyle G7 ülkelerinin 2025 büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize etmişti.